Lời giới thiệuNhững năm gần đây, Hương khê nổi lên là một điểm sáng của giáo dục Hà Tĩnh. Đó là thành quả của một qúa trình phấn đấu lâu dài và gian khổ, là sự kế thừa những truyền thống vẻ vang.  Sự phát triển của Giáo dục&Đào tạo Hương Khê gắn liền với sự phấn đấu không mệt mỏi của các thế hệ Nhà giáo. Họ luôn là những người đi tiên phong trong sự nghiệp cách mạng nói chung và sự nghiệp giáo dục nói riêng. Từ những năm 20 của thế kỷ trước, các Nhà giáo đã thể hiện rõ tinh thần yêu nước và cách mạng. Những giáo viên đầu tiên của trường tiểu học Hương khê là những trí thức sớm tiếp thu tư tưởng cách mạng tiến bộ, đã biến trường học thành nơi tuyên truyền tư tưởng và tổ chức các hoạt động yêu nước. Ngành Giáo dục Hương khê có quyền tự hào bởi những tên tuổi như Nguyễn Văn Hậu, Lê Viết Lượng, Trần Hậu Toàn…Từ khi nước nhà độc lập, Giáo dục Hương Khê có những bước phát triển vượt bậc. Là một trong 3 huyện có trường trung học đầu tiên của tỉnh hà Tĩnh, là nơi duy nhất ở Liên khu IV có trường Kỹ Nghệ Thực nghiệp, là huyện có phong trào Bình dân học vụ rất phát triển. Trong công cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà và xây dựng Chủ Nghĩa Xã hội. Giáo dục Hương khê giương cao ngọn cờ  thi đua “ Hai Tốt”. Nhiều cơ sở giáo dục, nhiều Nhà giáo đã trưởng thành và phấn đấu thành những đơn vị cá nhân tiên tiến.Bước vào những năm đầu thế kỷ XXI, giáo dục Hương Khê đã trở thành một điển hình của sự phấn đấu vượt khó khăn đi lên của tỉnh Hà Tĩnh. Nhiều phong trào thi đua, chương trình phát triển được thực hiện hết sức thành công. nổi bật nhất là trong thực hiện chủ trương xã hội hoá giáo dục, xây dựng cơ sở vất chất trường học, xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia... Hương Khê trở thành huyện dẫn đầu tỉnh Hà Tĩnh phong trào xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia với 70% các trường học trong huyện được công nhận, là huyện thứ hai trong cả nước có 100% trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia.Hương khê từng buớc phấn đấu trở thành đơn vị tiên tiến xuất sắc, ủy Ban Nhân dân tỉnh hà Tĩnh tặng  lá cờ đầu của phong trào giáo dục của tỉnh năm học 2004-2005, Bộ Giáo Dục & Đào tạo tặng cờ đơn vị dẫn đầu nămhọc 2006- 2007. Chủ Tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba.Sự phát triển của giáo dục hương khê không chỉ được sự thừa nhận của ngành Giáo dục Hà tĩnh, mà còn được  nhiều đoàn trong và ngoài nước đã đến tham quan và học tập.    Cuốn "Lịch sử giáo dục Hương Khê" đã cố gắng ghi lại những chặng đường phát triển vẻ vang của Giáo dục&Đào tạo. Tuy chưa đầy đủ nhưng qua cuốn sách người đọc có thể hình dung được bức tranh Giáo dục -Đào tạo Hương Khê qua các thời kỳ lịch sử, nhất là là nền giáo dục cách mạng dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng.Cuốn sách đã đóng góp nhất định trong việc ghi lại những chặng đường phát triển của ngành giáo dục, sự phấn đấu không mệt mõi của các thế hệ Nhà giáo trong sự nghiệp "nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài", cung cấp những tư liệu quý cho những ai quan tâm đến lịch sử giáo dục Hương Khê.(Hoàng Hồ -  CV Phòng GD)

Lời ngỏ của người viết.

            Tháng tư năm 2007, thực hiện chủ trương của Huyện uỷ Hương khê, viết lịch sử truyền thống của ngành. Tôi được Chi uỷ, Lãnh đạo Phòng giao nhiệm vụ sưu tầm tư liệu viết cuốn "Lịch sử Giáo dục Hương khê". Chưa hình dung được mình sẽ làm gì và làm thế nào, chỉ nghĩ rằng đây là việc cần làm và phải làm, tôi nhận nhiệm  vụ. Việc này, trước sau rồi cũng có người làm nhưng tôi đang là người thuận lợi nhất vì mấy lý do:

            -Một là có chủ trương của Huyện uỷ; Cấp uỷ, Lãnh đạo Phòng, Công đoàn  rất quan tâm và sẵn sàng tạo điều kiện để thực hiện.

            -Hai là, tôi đang đứng ở một vị trí trong không gian, một thời  điểm về  thời gian khá thuận lợi cho việc sưu tập, kiểm tra tư liệu liên quan đến lịch sử của ngành.

            Về chủ quan, tôi thấy đây là việc đáng làm, cần làm, và mình phải có đóng góp .

            Tất nhiên, tôi cũng gặp những khó khăn nhất định.

            -Trước hết về mặt chuyên môn, tôi là một  chuyên viên được đào tạo về ngữ văn nên những kiến thức nghiệp vụ chuyên môn về lịch sử quá ít ỏi.

-Tiếp đến là quá trình  phát triển của ngành dài và nhiều nội dung mà tư liệu lưu trữ thất lạc qua thời gian. Việc tìm hiểu trực tiếp qua các thế hệ Nhà giáo cũng gặp không ít khó khăn nhất là những người đã nhiều tuổi hoặc ở xa.

            Rất khó, nhưng thấy cần thiết, tôi quyết tâm thực hiện.

            Một kế hoạch được vạch ra, trong điêù kiện có thể tôi thấy cần phải trả lời những câu hỏi:

            1. Giáo dục phục vụ ai?

            2, Những ai làm giáo dục?

            3. Họ làm giáo dục bằng cách nào?

            4. Những thành quả đạt được và ý nghĩa của hoạt động giáo dục với sự phát triển kinh tế xã hội?

            Từ những bước đầu tiên, với hai bàn tay trắng (cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng). Tôi tìm từng đầu mối, lần từng sợi chỉ mỏng manh. điều đầu tiên khích lệ để tôi tin tưởng thành công đó là sự quan tâm của Lãnh đạo Phòng, Công đoàn đã tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất có thể để tôi sưu tầm, biên soạn cuốn sách. Tiếp đến là sự mong muốn có cuốn sách và sự giúp đỡ  của những Nhà giáo lão thành. Các Thầy tranh luận sôi nổi, góp ý thẳng thắn, đề ra nhiều sáng kiến, đặc biệt rất nhiệt tình trong cung cấp và thẩm định tư liệu. Tôi thực sự xúc động trước những Nhà giáo, mái tóc đã bạc phơ khi hân hoan, khi ngậm ngùi, thậm chí rơi nước mắt khi nói về những sự kiện, nhưng con người, sự thăng trầm của ngành.

             Càng đi sâu vào tìm hiểu, càng lý thú. Tôi thực sự ngạc nhiên trước những gì diễn ra trong quá khứ của Giáo dục Hương khê. Từ ngạc nhiên đến khâm phục, từ khâm phục đến tự hào. Những gì đã xảy ra trong quá trình phát triển giáo dục thực sự quá sức tưởng tượng của mình.

            Bằng tấm lòng trân trọng của một người hậu thế với quá khứ, tôi đã tập hợp được những tư liệu thể hiện được phần nào sự phát triển của Giáo dục Hương khê trong suốt thế kỷ XX và những năm đầu thế kỷ XXI. Những gì tôi làm được chưa thể phản ánh hết quá trình phát triển trưởng thành của ngành. Trở lực lớn nhất là khả năng chỉ đến thế.

            Tài liệu chắc không ít thiếu sót bởi những điều kiện khách quan, chủ quan.

            Nhưng tôi mạnh dạn công bố để những ai quan tâm thẩm định, chỉnh lý, tiếp tục cung cấp tư liệu để tôi có thể tiếp cận gần hơn đến sự thực đã diễn ra trong quá khứ của Giáo dục Hương khê.

            Người viết tự động viên mình bởi tấm lòng chân thành và kính trọng với quá khứ, xin có lời cảm tạ tới tất cả những ai đã và sẽ quan tâm đến tài liệu, xin lỗi trước những  sai sót chắc không thể tránh khỏi.

                                                            Người viết

Mời các bạn vào xem tiếp  phần 2